TRENING JAKO METODA REDUKCJI ZACHOWAŃ AGRESYWNYCH U MŁODZIEŻY

Doktor Agnieszka Małek_Muaythai_TRENING JAKO METODA REDUKCJI ZACHOWAŃ AGRESYWNYCH U MŁODZIEŻYAgresja wśród młodzieży jest obecnie jednym z poważniejszych problemów społecznych, a skala zachowań agresywnych wśród uczniów gimnazjów oraz szkół ponadgimnazjalnych systematycznie wzrasta. Pomimo wielu lat badań nad problemem agresji dotychczas nie udało się stworzyć jej jednej definicji. Jedną z bardziej powszechnych jest ta, zgodnie z którą agresja to działanie intencjonalne, mające na celu spowodowanie krzywdy fizycznej lub psychicznej drugiej osoby; działanie to może mieć zarówno formę fizyczną, jak też werbalną (słowną).

Jednym ze sposobów przeciwdziałania/redukowania agresji wśród młodych ludzi jest ich zaangażowanie w różne formy aktywności fizycznej – właściwie zorganizowana ćwiczy nie tylko ciało, ale też umysł. Wśród cech, które kształtuje uprawianie sportu, wymienia się m.in: wytrwałość, opanowanie, samodyscyplinę oraz konsekwencję w dążeniu do celu. Regularne treningi rozładowują napięcie, wzmacniają mechanizmy samokontroli, pomagają także rozwijać umiejętności związane z przewidywaniem konsekwencji własnych czynów, co sprawia, że w przypadku młodzieży mającej trudności z opanowaniem agresji zajęcia sportowe pełnią także rolę terapeutyczną. Szczególne znaczenie dla omawianego problemu zdają się mieć dalekowschodnie sztuki i sporty walki, które przez swój stosunek zarówno do ciała, jak i całej osoby przeciwnika, mają szczególny potencjał wychowawczy w pracy z osobami przejawiającymi zachowania agresywne.

W przypadku jakiejkolwiek pracy z młodzieżą bardzo ważną jest osoba trenera. Liczą się nie tylko jego wiedza i umiejętności związane z planowaniem i prowadzeniem zajęć sportowych, ale także cechy osobowościowe i umiejętności społeczne. Dwie ostatnie kategorie są szczególnie ważne podkreślenia, gdy podopiecznymi są młodzi ludzie mający trudności z opanowaniem agresji. Aby trener stał się nie tylko uczącym właściwych ruchów, technik lub taktyki, lecz także wychowawcą-mentorem, ważna jest jego umiejętność nawiązywania relacji z zawodnikami. Trener, który potrafi zdobyć uznanie, szacunek i zaufanie, może pozytywnie wpływać na motywację, poziom pobudzenia i wiarę młodych ludzi we własne siły, jednocześnie stając się dla nich wzorem w zakresie norm i wartości, celów i sposobów postępowania-zarówno w świecie sportu, jak też życiu codziennym.

Z kolei wiedza i umiejętności w zakresie prowadzenia procesu treningowego pozwalają prowadzącemu zajęcia właściwie dobrać intensywność ćwiczeń do możliwości fizycznych oraz psychicznych przyszłych adeptów sztuk walki. Stopień intensywności wysiłku fizycznego nie ma natomiast znaczenia w kontekście ewentualnego wzrostu agresji, jednak w przypadku zajęć, w których bierą udział osoby przejawiające zachowania agresywne, ważnym etapem każdego trningu powinny być ćwiczenia relaksujące. Obniżają one poziom aktywacji organizmu, powodując też lepszą tolerancję na stany stresowe, a w dłuższym okresie trenowania danej sztuki walki dają wzrost odporności psychicznej.

Bez wątpienia więc uprawianie przez młodzież sztuk i sportów walki może przynosić korzyści nie tylko związane z poprawą sprawności fizycznej, ale ma też znaczenie wychowawcze. Za sprawą obowiązujących we wschodnich sztukach walki filozofii, zasad moralnych, dyscyplinie, regułom nakazującym szacunek dla nauczyciela i partnera, dają one wyjątkową okazję do pozytywnego kształtowania charakteru, zaś w przypadku młodzieży przejawiającej trudności w zachowaniu jej zaangażowanie w treningi dodatkowo może przynosić korzyść w postaci redukcji skłonności do zachowań agresywnych.

 

Bibliografia:
Czajkowski, Z. (2008). Istota i znaczenie umiejętności społecznych trenera. IDŌ – Ruch dla Kultury, 8, s. 72–85.
Cynarski, W. J., (1997) Przygotowanie psychiczne w sportach walki Dalekiego Wschodu, Magazyn Sztuk Walk „SAMURAI”, 4, s. 29-30.
Czapów, C. (1978). Wychowanie resocjalizujące, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Kalina, R. M. (1991). Przeciwdziałanie agresji. Wykorzystanie sportu do zmniejszania agresywności. Warszawa: Polskie Towarzystwo Higieny Psychicznej.
Kalina R. M., Jagiełło, W. (2000), Wychowawcze i utylitarne aspekty sportów walki, Warszawa: Wyd. AWF.
Rotter, I., Kotwas, A., Kemicer -Chmielewska, E., Watral, A. (2015). Aktywność fizyczna jako czynnik redukujący zachowania agresywne u młodzieży w wieku gimnazjalnym. Pomeranian Journal of Life Sciences, 61 (4), s. 444–447.